Fokken en gezondheid

‘Mens sana in corpore sano’ betekent ‘Een gezonde geest in een gezond  lichaam’. Het is een vaak aangehaald citaat uit een van de satiren van de  Romeinse dichter Juvenalis.

Jarenlang worden honden geselecteerd op hun wenselijke (erfelijke)rastypische  kenmerken.  Deze eigenschappen worden in een rasstandaard vervat.  Via het  fokken wordt er gepoogd de gewenste eigenschappen aan een volgende  generatie door te geven. Tegelijkertijd dient er  naar rasverbetering gestreefd te  worden. Het is dus van belang dat ouderdieren zorgvuldig geselecteerd worden  vooraleer zij voor de fok ingezet worden.

In de fokkerij van honden is gezondheid één van de voornaamste fokdoelen. In  ieder ras manifesteren er zich immers erfelijke afwijkingen.  Een gericht fokbeleid  met het oog op het uitselecteren van erfelijke afwijkingen, rekening houdende met  de vererving ervan, draagt immers bij tot rasverbetering. Deze selectie is de  verantwoordelijkheid van de fokker die inspanningen dient te leveren om een  gezonde, langlevende hond te fokken. Dierenonwelzijn en ook menselijk leed kan  op deze manier voorkomen worden.

De selectie was vroeger voornamelijk gestoeld op fenotypische eigenschappen. Evoluties in de wetenschap zoals DNA testen verruimen gevoelig  de mogelijkheden van de fokker. Diverse laboratoria over verschillende landen bieden heden rastypische, maar ook rasoverstijgende testen aan.  De testen vormen doeltreffende instrumenten binnen een fokbeleid.

Onze aandacht gaat tevens uit naar het inteeltcoëfficiënt en de populatiegrootte van het ras. Selectie op gezondheid mag immers niet het effect  creëren dat op populatie ingeboet wordt en er een verenging van de fokbasis optreedt. Genetische variatie binnen een ras dient gewaarborgd te  worden.

Rasverenigingen zijn veelal op de hoogte van de eigenschappen van een ras, waaronder de erfelijke afwijkingen.  In de toekomst is er inzake  gezondheid en fokkerij een zeer belangrijke rol en een grote verantwoordelijkheid weggelegd voor deze verenigingen.

De toekomst brengt ons tevens databases met fokwaardeschattingen, inteeltcoëfficiënten, en reu advies programma’ s. Een fokwaarde is een  schatting van de genetische aanleg van een hond voor een bepaald kenmerk. Meestal wordt een kenmerk bepaald door genen en milieufactoren.  Met behulp van wiskundige modellen en moderne computerprogramma’s wordt de erfelijke aanleg van een dier voor dat bepaald kenmerk geschat,  waarbij de milieu-invloeden weg gefilterd worden. Fokwaardeschattingen kunnen berekend worden voor alle kenmerken / eigenschappen (gewenste en ongewenste) van een hond die voldoende erfelijk zijn.

Meer informatie kan u vinden in de rubriek ‘Duurzaam fokken’.